Thuật ngữ proxy từ A tới Z: giải thích dễ hiểu 35 khái niệm hay gặp khi mua và dùng proxy
Trong bài này
Mua proxy lần đầu, bạn sẽ gặp cả rừng thuật ngữ: sticky session, backconnect, ASN, CGNAT, elite, socks5h… Bài này gom 35 khái niệm hay gặp nhất, chia theo nhóm, mỗi khái niệm giải thích trong vài câu và dẫn tới bài chi tiết khi cần. Bạn có thể đọc từ đầu hoặc dùng mục lục để nhảy tới nhóm mình cần.
Các loại proxy
Proxy là máy trung gian đứng giữa bạn và trang web: trang thấy IP của proxy thay vì IP của bạn. Xem proxy là gì.
Proxy 4G / proxy mobile: proxy ra Internet qua thiết bị cắm SIM của nhà mạng di động; trang thấy IP nhà mạng di động. Xem proxy 4G là gì.
Proxy dân cư (residential): dùng IP của mạng Internet gia đình (cáp quang, ADSL), thường qua một mạng lưới rất nhiều thiết bị.
Proxy datacenter dùng IP của máy chủ trong trung tâm dữ liệu: nhanh, rẻ, nhưng dễ bị nhận ra. So sánh ba loại trong bài proxy 4G, dân cư và datacenter.
Proxy ISP (static residential): IP đăng ký dưới tên nhà mạng nhưng đặt trên máy chủ; được tin hơn datacenter và giữ IP cố định.
Proxy tĩnh / proxy xoay: tĩnh giữ một IP cố định; xoay thay IP theo quy tắc. Xem proxy tĩnh và proxy xoay.
Proxy riêng / proxy dùng chung: riêng chỉ mình bạn dùng; dùng chung chia cho nhiều khách. Xem proxy riêng và proxy dùng chung.
Proxy IPv4 / IPv6: theo phiên bản địa chỉ IP; proxy IPv6 rẻ nhưng nhiều trang không vào được. Xem proxy IPv4 và IPv6.
Backconnect proxy: bạn kết nối vào một cổng cố định, còn phía sau nhà cung cấp chuyển bạn qua các IP khác nhau. Hầu hết proxy xoay hoạt động kiểu này.
Giao thức và kết nối
HTTP proxy: proxy hiểu giao thức web; với trang HTTPS, nó chỉ mở "đường hầm" bằng lệnh CONNECT mà không đọc được nội dung.
SOCKS5: giao thức proxy cấp thấp hơn, chuyển mọi loại kết nối TCP (và UDP nếu hỗ trợ), có tài khoản, mật khẩu. Xem SOCKS5 và HTTP proxy.
socks5h: cách viết báo cho chương trình rằng proxy sẽ phân giải tên miền, tránh rò rỉ DNS.
Host, cổng (port): địa chỉ và số cổng của proxy mà bạn kết nối tới.
Xác thực (authentication): tài khoản và mật khẩu của proxy; sai thì gặp lỗi 407.
Whitelist IP: cách xác thực bằng cách khai báo trước IP của bạn thay cho mật khẩu.
IP và mạng
Địa chỉ IP: địa chỉ của một thiết bị trên Internet; trang web dùng nó để đoán bạn ở đâu và là ai. Xem cách xem IP công cộng và IP nội bộ.
ASN: mã số của một mạng (nhà mạng, công ty hosting). Tra ASN cho biết IP thuộc mạng di động hay máy chủ. Xem nhận biết proxy 4G thật hay giả.
CGNAT (NAT cấp nhà mạng): kỹ thuật cho nhiều thuê bao dùng chung một IP công cộng; lý do IP 4G được các trang tin cậy.
Geo-IP: cơ sở dữ liệu đoán quốc gia, thành phố từ IP; có khi sai vài thành phố.
Uy tín IP (IP reputation): điểm số các hệ thống chống gian lận gán cho IP dựa trên loại mạng và lịch sử.
Blacklist: danh sách IP bị gắn cờ vì spam hay tấn công. Xem proxy sạch và blacklist.
Xoay IP và phiên làm việc
Xoay IP (rotation): đổi sang IP khác. Xem proxy xoay là gì.
Xoay theo yêu cầu: IP đổi khi bạn gọi link hoặc API; kiểu phổ biến của proxy 4G.
Sticky session: giữ cùng một IP trong một khoảng thời gian hoặc suốt một phiên.
Link đổi IP / API đổi IP: đường dẫn riêng của proxy; gọi nó là thiết bị 4G kết nối lại và nhận IP mới. Xem đổi IP proxy bằng API.
Cooldown: khoảng chờ tối thiểu giữa hai lần đổi IP; ở 65Proxy là 5 phút.
Kho IP (IP pool): tập IP mà proxy có thể nhận; với 4G là kho IP của nhà mạng.
Phát hiện và chặn
Proxy trong suốt / ẩn danh / elite là ba mức để lộ: trong suốt gửi kèm IP thật, ẩn danh báo mình là proxy, elite không thêm gì. Xem website phát hiện proxy bằng cách nào.
Rò rỉ DNS: tên miền bị phân giải bằng nhà mạng thật của bạn thay vì qua proxy.
Rò rỉ WebRTC: trình duyệt để lộ IP thật qua kết nối WebRTC. Xem cách kiểm tra proxy.
Dấu vân tay trình duyệt (fingerprint): tổ hợp đặc điểm như màn hình, phông chữ, múi giờ giúp nhận ra một trình duyệt.
CAPTCHA: bài kiểm tra "bạn có phải người thật không"; proxy không vượt được và không nên dùng để vượt. Xem vì sao bị CAPTCHA và reCAPTCHA, hCaptcha, Turnstile.
Rate limit, lỗi 429: giới hạn số request trong một khoảng thời gian. Xem lỗi 403, 429, 503 khi scrape.
Lỗi 407: proxy từ chối tài khoản, mật khẩu. Xem các lỗi proxy thường gặp.
Công cụ
Trình duyệt antidetect: trình duyệt tạo nhiều hồ sơ tách biệt, mỗi hồ sơ một dấu vân tay và một proxy. Xem proxy và trình duyệt antidetect khác nhau thế nào.
Headless browser: trình duyệt chạy không giao diện, điều khiển bằng code (Playwright, Puppeteer). Xem scrape trang JavaScript.
Scraper / crawler: chương trình tự động tải và bóc tách dữ liệu từ trang web. Xem proxy cho thu thập dữ liệu web.
Proxy 4G của 65Proxy theo đúng các thuật ngữ trên
Proxy 4G mobile, IP nhà mạng Singapore, proxy riêng không share, xoay theo yêu cầu bằng link hoặc API với cooldown 5 phút, hỗ trợ HTTP và SOCKS5, xác thực bằng tài khoản và mật khẩu. Giá 1 ngày $4, 7 ngày $13, 1 tháng $32 (mỗi gói 200GB), cùng các gói tháng nhiều băng thông hơn (500GB $40, 1TB $65). Xem bảng giá.
Câu hỏi thường gặp
Proxy và VPN có phải một thứ không?
Không. VPN thường mã hoá và chuyển toàn bộ lưu lượng của máy; proxy thường chỉ áp dụng cho chương trình bạn cấu hình. Xem proxy và VPN.
"Proxy sạch" là thuật ngữ chuẩn không?
Không có định nghĩa chuẩn; thường nghĩa là IP chưa bị gắn cờ và có uy tín tốt. Không ai hứa được "sạch 100%". Xem proxy sạch và blacklist.